Over de DKW

De geschiedenis van Deventer en de DKW

Deventer heeft als ondernemende stad een rijke historie. In de voor-oorlogse jaren, zelfs tot de jaren zestig, was Deventer een echte industriestad. De werkgelegenheid werd bepaald door grote en middelgrote productiebedrijven. Met als bekende namen ondermeer: Ankersmit Textiel, Thomassen en Drijver (blikverpakkingen), Noury en Van der Lande (meel- en chemische producten, de bakermat van AkzoNobel), Burgers ( rijwielfabriek), Anton Hunink (vleesverwerking), DAVO ( haardenfabriek), Senzora (suikerwerk en reinigingsmiddelen), Auping (bedden), Kluwer (drukkerijen en uitgeverijen) en DAIM (capsules). Slechts enkelen overleefden in hun oorspronkelijke opzet.
De bedrijven waren voor het grootste deel eigendom van bekende Deventer families, die elkaar vanzelfsprekend over en weer goed kenden. Uit hun eigen gemeenschappelijke activiteit, leiding geven aan een bedrijf, groeide een onverplichte vorm van samenwerking en overleg: de op 22 juli 1949 opgerichte oorspronkelijke Deventer Kring van Werkgevers. Eisen voor het lidmaatschap waren onder andere: minimaal honderd werknemers, langdurig werkzaam in Deventer. Maar daarnaast golden een aantal interne criteria. De selectieprocedure was streng. Toegelaten worden tot de DKW betekende erkenning en invloed in Deventer.

De DKW bleef lang een select en naar binnen gericht gezelschap. Door het maatschappelijk aanzien van de leden had ze een grote, vaak directe invloed op het reilen en zeilen in Deventer, zonder dat van een regulier of zelfs informeel overleg tussen ondernemers en overheid sprake was. 'De stad wordt niet bestuurd vanuit het stadhuis, maar vanuit ‘Sociëteit de Hereeniging' was een bekende kreet. Het bestuur werd gevormd door de vertegenwoordigers van de grootste bedrijven. De leden van de DKW, meestal autochtone Deventenaren, vormden samen maar ook op persoonlijke titel een sterke stimulans voor het Deventer sociale en culturele leven: sponsoring avant la lettre van stedelijke activiteiten, aandeelhouders Deventer Schouwburg, eigen woningcorporaties. Deze woningstichting heeft haar activiteiten zelfs tot ver in de jaren tachtig van de vorige eeuw voortgezet.

Maar ook in Deventer stond de tijd niet stil. Een drietal maatschappelijke veranderingen hebben sterke invloed gehad op structuur en functioneren van de DKW. De sterke scheiding tussen overheid en bedrijfsleven werd geslecht toen omstreeks 1966 de eerste grote productiebedrijven hun poorten moesten sluiten. Twaalf procent van de Deventer werkgelegenheid viel weg toen achter elkaar Ankersmit, Noury en van der Lande, Anton Hunink en de Deventer Haardenfabriek moesten sluiten of werden overgenomen. Bedrijfsleven en gemeente 'ontdekten' elkaar en de wederzijdse afhankelijkheid. Ze staken de koppen bij elkaar om samen de gevolgen op te kunnen vangen. Twee initiatieven uit die tijd zetten de toon voor de 'DKW Nieuwe Stijl'. Overheid en bedrijfsleven besloten gezamenlijk te gaan optrekken in de gemeenschappelijke stichting 'Deventer Promotie'. Bovendien kwam er een periodiek overleg van de grond tussen het college van burgemeester en wethouders en de DKW.
Niet verwonderlijk dat de informele vereniging werd omgezet in een rechtspersoon: vereniging "Deventer Kring van Werkgevers". De akte werd op 10 november 1976 gepasseerd.
Ook schaalvergroting had zijn weerslag op de structuur van de DKW gehad. Bekende Deventer ondernemingen werden onderdeel van grote nationale of Internationale organisatie-units. Daarmee veranderde ook het karakter van het management en verminderde de sociale verbondenheid met de vestigingsplaats. Bestuursleden werden benoemd op basis van hun functie in plaats van op hun naam. De managers deden hun intrede in het bestuur.

En een derde aspect dat van invloed is op de samenstelling van de DKW is de sterke opkomst van de zakelijke dienstverleners en de banken in Deventer. Het 'industriële' karakter van de stad verminderde en dat is duidelijk zichtbaar aan het ledenbestand van de DKW. Een recente ontwikkeling is de belangrijke plaats van de 'non-profit'- werkgevers in het sociaal-economische leven van de stad: het Deventer Ziekenhuis, Solis, Sallcon Werktalent, Saxion Hogeschool, Raster Groep etc. Deze werkgevers, steeds meer ondernemers, hebben ook het belang van een sterke lokale belangenbehartiger ontdekt en worden in toenemende mate lid van de DKW.

De Deventer Kring van Werkgevers organiseert vier keer per jaar een bijeenkomst op locatie bij een van de leden. De bijeenkomsten kennen een hoge aanwezigheidsgraad. De bijeenkomst wordt in de regel vooraf gegaan door een of twee korte inleidingen over een actueel onderwerp en besloten met een bedrijfspresentatie van het gastbedrijf. De ledenbijeenkomsten op locatie bij één der leden vergroten de onderlinge bekendheid en de ledenbinding. De collectieve maaltijden na afloop zijn op zijn minst ontspannend en informeel. De studiereis (september) wordt "on the move" georganiseerd. De deelnemers worden per bus naar een reisdoel buiten het dagelijkse werkgebied gebracht. Na een informatief "halve dag" programma volgt een gezellig diner in een sfeervolle ambiance.
De DKW-deelname beperkt zich niet alleen tot personele inzet, ook financiële steun wordt in voorkomende gevallen geleverd. De DKW onderhoudt talloze contacten met de Deventer maatschappelijke en sociaaleconomische instellingen, zoals MKB en KvK en Sallcon Werktalent. Ook bij grote maatschappelijke acties en evenementen speelt de DKW een actieve rol.